İstatistikler futbolun DNA'sı gibi. Ama hangisi gerçekten işe yarar, hangisi sadece kafa karıştırır? Gelin şu xG, form puanı ve h2h denen üç kavrama bir bakalım.

xG: Beklenen Gol, Ama Ne Anlatıyor?

xG, yani beklenen gol. Kısaca bir şutun gol olma ihtimalini ölçüyor. Mesela, ceza sahası içinden atılan bir şutun xG'si 0.30 ise, o şutun yüzde 30 ihtimalle gol olacağını söylüyor. Ama burada ufak bir not: xG, şutun kalitesini ölçer, şutu atanın ruh halini değil.

Geçen sezon Galatasaray'ın Şampiyonlar Ligi'ndeki maçlarına bakın. Takımın xG'si yüksekti ama gol atamıyorlardı. Bu, ya şanssızlık ya da bitiricilik sorunu demek. xG, uzun vadede daha güvenilir. 10 maçlık bir periyotta xG'niz düşükse, o takım pozisyon üretemiyordur. Ama tek maç için yanıltıcı olabilir.

Form Puanı: Son 5 Maçın Dili

Form puanı, takımın son 5 maçındaki puan ortalaması. Basit, anlaşılır. Ama dikkat: takımın son 5 maçındaki rakipler kim? Mesela, bir takım son 5 maçında 4 galibiyet almış ama rakipleri ligin dibindeki takımlar. O zaman bu form puanı şişirilmiş olabilir.

Hadi şuradan başlayayım: geçen sezon Başakşehir, son 5 maçında 13 puan toplamıştı ama rakipleri sıralamada 10-15. sıralardaydı. Sonraki hafta liderle oynadılar ve kaybettiler. Form puanına bakarken rakip kalitesini de hesaba katmak lazım.

H2H: Geçmişin Gölgesi

Head-to-head, yani iki takım arasındaki geçmiş maçlar. Bazı takımlar birbirine karşı ezik olur. Mesela, Beşiktaş - Konyaspor maçlarına bakın. Beşiktaş evinde Konyaspor'a karşı son 10 maçta 8 galibiyet almış. Bu bir pattern mi? Belki. Ama takımlar değişiyor, hocalar değişiyor. H2H'ye çok güvenmek tehlikeli.

Bence H2H, psikolojik bir faktör. Takımlar birbirine karşı nasıl oynuyor? Mesela, Fenerbahçe - Trabzonspor maçları hep gergin geçer. Ama bu istatistik, o günkü formdan daha mı önemli? Sanmam.

Hangisi Ne Zaman Önemli?

Şöyle düşünün:

Peki Ne Yapmalı?

Ben, kupon yaparken şöyle bir yol izliyorum: Önce form puanına bakarım. Sonra xG'ye. Eğer xG düşük ama form yüksekse, bir sorun var demektir. O zaman H2H'ye bakarım. H2H de lehineyse, o maça güvenebilirim. Ama hepsi aynı anda olmaz.

Mesela, geçen hafta Kıraathane Kralı'nın bir kuponunda Alanyaspor - Antalyaspor maçı vardı. Alanyaspor'un xG'si son 5 maçta 1.8 ortalamaydı, formu da iyiydi. H2H'de ise son 3 maçı kazanmıştı. Maçı 2-0 kazandılar. İstatistikler tuttu. Ama her zaman böyle olmaz.

Retorik Soru: Peki ya Kasa Müdürü ne yapıyor?

Kasa Müdürü, genelde form puanına ve takım haberlerine bakar. xG'yi çok kullanmaz. Onun başarısı %54. Demek ki herkesin yöntemi farklı. Önemli olan, istatistikleri bir araç olarak kullanmak, ama tek başına karar vermemek.

Sonuç olarak, istatistikler bir pusuladır, hedef değil. xG size yön gösterir, form puanı hava durumunu söyler, H2H ise geçmişteki yolculukları anlatır. Hangisine güveneceğiniz size kalmış. Ama unutmayın: futbolun içinde sürpriz her zaman vardır.

Benim gözlemim, en iyi tipsterler bile bazen yanılıyor. Deplasman Kurdu %47 başarıya sahip. Yani istatistikler her şey değil. Biraz da şans, biraz da içgüdü. Kuponunuzu yaparken kafanızda bir hikaye olsun. İstatistikler o hikayenin yardımcısı olsun.